Gezondheidscentrum Zaltbommel

Eerder stond op deze plek de Hogere Burgerschool, die werd gebouwd binnen de contouren van het oorspronkelijke landschapsplan. Bijzonder, omdat hiervoor een deel van de stadsgracht werd gedempt. Na de sloop van deze school werd in 1939 het huidige pand gebouwd voor de Raad van Arbeid. Recent waren de drie huisartsenpraktijken en stadsapotheek in de Zaltbommelse binnenstad uit hun jasje gegroeid. Zij zagen dit gebouw als kansrijke locatie voor de ontwikkeling van een toekomstbestendig gezondheidscentrum voor de stad.

Het monument was echter te klein voor het in te passen programma. De kern van de opgave lag dus in het combineren van een noodzakelijke uitbreiding met behoud van het monumentale karakter en het zicht op het gebouw vanaf de stadswal. Dit maakte de opgave bijzonder uitdagend. Een uitbreiding boven maaiveld zou het monument en beschermde stadsgezicht aantasten, maar ondergronds bouwen was extra complex omdat het gebouw ín een dijklichaam staat. Dit vergde een nauwkeurige technische uitwerking en zorgvuldige afstemming met betrokken instanties.

Door de apotheek op de begane grond te huisvesten en een in het dijklichaam ‘verzonken’ uitbreiding voor de huisartsen te realiseren, kon het monument bewaard blijven. De uitbreiding gaat prachtig op in de omgeving en vanaf de stadswal blijft het zicht op het monument zichtbaar. Het monumentale gebouw staat als het ware op een voetstuk, waarbij de uitbreiding zich met het kruidenrijk grasdak lijkt open te vouwen uit het landschap. De ritmiek van de kolommen geeft rust en regelmaat in het aanzicht. De terugliggende houten gevel i.c.m. de aanwezige schaduwwerking zorgt voor warmte en dynamiek.

In de monumentale entreehal is transparantie gerealiseerd voor de apotheek. De symmetrische structuur is gehandhaafd en monumentale afwerkingen, zoals de kenmerkende tegelvloer, zijn in oude glorie herstelt. Van oorsprong keek je bij binnenkomst recht op een doorkijk af dat zicht gaf op de stadswal. Wij brachten dit later afgesloten doorzicht terug als nieuwe opening die toegang geeft tot de trap en lift naar het souterrain met de huisartsenpraktijken.

Centraal in het souterrain ligt een groene patio die alle omliggende ruimten van daglicht voorziet. Ook geeft het een glimp van de omliggende monumentale bomen en het historische gebouw. De half-verdiepte spreekkamers hebben een bijzonder uitzicht over het landschap en de stadswal. De terugliggende ramen ten opzichte van de colonnade zorgen voor privacy en beperken hinderlijke zoninval.

Deze ruimten zijn verbonden via een rondloop die door een accent in kleur en materiaal een uitgesproken karakter krijgt. De wachtruimte heeft warme materialen en een terughoudend kleurenpalet, wat een huiskamergevoel geeft. Bezoekers vinden vanuit daar eenvoudig hun weg naar de verschillende spreek- en behandelkamers.

Na deze ingrijpende renovatie en uitbreiding vormt het gebouw weer een waardevol onderdeel van de entree van Zaltbommel. Het heeft een eigentijdse functie gekregen, maar behoudt ook zijn historische uitstraling.